Bij de evaluatie van het Waddenmodel is geconstateerd dat de aansluiting met de lokale arbeidsmarkt (BBL-plekken, stages en vacatures) een knelpunt vormt om jongeren goede toekomstkansen (door opleiding en werkervaring) te bieden. Ondanks dat er veel initiatieven zijn om BBL - plekken en vacatures te werven, wordt er een tekort aan BBL –plekken en vacatures geconstateerd. Jongeren krijgen hierdoor niet de mogelijkheid een passende opleiding te volgen om minimaal een startkwalificatie niveau 2 te behalen. Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat er een toename is van jongeren met startkwalificatie niveau 2 (als gevolg van de werking van het Waddenmodel) die geen kansen krijgen op de arbeidsmarkt wegens gebrek aan vacatures niveau 2.

Verdieping Waddenmodel
Om te onderzoeken hoe bovenstaande knelpunten opgelost zouden kunnen worden, is, in opdracht van de Provincie Groningen, in een werkgroep een plan opgesteld om een aantal pilotprojecten te starten. Dit plan, de Verdieping van het Waddenmodel, wil oplossingen vinden die leiden tot een betere aansluiting van de jongere naar de arbeidsmarkt. Het wordt vormgegeven vanuit de ambitie om de mogelijkheden van de arbeidsmarkt (vraag en aanbod) beter te benutten om de jongeren een perspectiefrijke toekomst te bieden:
- alle jongeren een diploma op het niveau van de startkwalificatie en
- alle jongeren betaald werk.

De Verdieping van het Waddenmodel is als innovatief project opgenomen in Equal project 4 “Keten sluiten met perspectief” onder de naam “Kwalificeren op leerwerkplekken Noord Groningen”. Partners in het project zijn:
- RMC Noord Groningen
- Regioraad Noord Groningen (als vertegenwoordiger van de 8 betrokken gemeenten)
- CWI Delfzijl en BVG Winsum
In het project zal samengewerkt worden met verschillende andere partijen zoals ROC’s, AOC’s, UWV, ISD, MKB Noord, chemiepark Delfzijl en kenniscentra.

Activiteiten
In het kader van “Kwalificeren op leerwerkplekken Noord Groningen” is een breed scala aan activiteiten opgenomen met als uitgangspunt het creëren van kansen voor jongeren en het organiseren van de aansluiting onderwijs- arbeidsmarkt. Ingezet wordt op:
1. verkrijgen van meer BBL plekken
2. verscherpen van afspraken in de keten van het Waddenmodel
3. onderzoek naar mogelijke invulling van een sociale component in aanbestedingen
4. ontwikkeling van een (scholings)project om de aansluiting van jongeren met startkwalificatie naar de arbeidsmarkt te realiseren. In samenwerking met het bedrijfsleven worden jongeren via maatwerkscholingstrajecten (werkend leren) opgeschoold naar gewenste functies binnen het bedrijf.
5. bespreken van (meer) mogelijkheden voor flexibele instroom en (aanname) beleid ROC’s
6. specifieke aandacht voor moeilijke doelgroepen
7. ontwikkeling van maatwerkscholingstrajecten in aansluiting op verkregen BBL plekken

Voor elk onderdeel is of wordt een actieplan opgesteld. Gestart zijn inmiddels actiepunten 1,2 3 en 4.

Verkrijgen van meer BBL plekken
Uit gesprekken met betrokken partijen blijkt dat er behoefte is aan meer (kwantitatief) BBL- plekken. Te vaak wordt de jongere via de BOL - route teruggeleid naar school, simpelweg omdat er geen BBL (op korte termijn) beschikbaar is. Het risico op (herhaalde) uitval ligt bij een BOL- opleiding voor deze doelgroep hoger.

Redenen waardoor het lastig is een BBL plek te verkrijgen zijn:
- kosten van een BBL plek zijn voor een werkgever te hoog
- onbekendheid van een werkgever bij het vormgeven van een BBL plek
- matchingsprobleem; niet elke jongere kan bij elk bedrijf worden geplaatst

Het plan is om middels bestaande (bedrijfs)contacten, kenniscentra en een actieve werkgeversbenadering te onderzoeken of het mogelijk is meer BBL plekken te verkrijgen.

Verscherpen van afspraken in de keten van het Waddenmodel
Sluitende aanpak jongeren vraagt een continue monitoring van het proces. Het Waddenmodel is in 2004 als pilotproject afgesloten. Reguliere inbedding heeft daarna plaatsgevonden. Het blijkt dat elke organisatie, vanwege veranderende economische, ontwikkelingen, gaandeweg zijn eigen route kiest binnen het Waddenmodel. De kracht van de Waddenmodel is de samenwerking in de keten. De keten is zo sterk als de zwakste schakel. Gebleken is dat er een aantal zwakke punten in de keten zijn ontstaan waarvoor het gewenst is te onderzoeken op welke wijze optimalisering kan plaatsvinden.

Onderzoek naar mogelijke invulling van een sociale component in aanbestedingen
De overheid / gemeenten besteden opdrachten via aanbesteding en opdrachtverstrekking uit. Onderzocht wordt of gemeenten bereid zijn afspraken te maken over inbreng van een sociale component in aanbesteding en opdrachtverstrekking. Gemeenten zijn grotere opdrachtgevers in bijvoorbeeld groen voorzieningen, weg en waterbouw en bouw en onderhoud van openbare voorzieningen. Is het mogelijk dat, in een aanbestedingsprocedure, criteria worden opgenomen, waardoor jongeren meer kansen krijgen op de arbeidsmarkt? Wanneer in het bestek wordt opgenomen dat een opdracht gegund wordt, wanneer er tevens voor een x-aantal jongeren de garantie is op leerwerkplekken, krijgen jongeren meer mogelijkheden een BBL -opleiding te volgen. Ook gekwalificeerde jongeren kunnen door een sociale component worden geplaatst waardoor werkervaring wordt opgedaan.

Ontwikkeling van een project om de aansluiting jongeren met startkwalificatie naar de arbeidsmarkt te realiseren
De doelgroep jongeren met startkwalificatie wordt in verhouding steeds groter. Er zijn te weinig vacatures waar jongeren met opleidingsniveau 2 op kunnen worden geplaatst. Wel worden er vacatures geconstateerd op niveau 3 of hoger. In samenwerking met bedrijven, die behoefte hebben aan nieuwe instroom, worden, d.m.v. opscholingstrajecten, jongeren niveau 2 opgeleid naar niveau 3. Deze opleiding wordt in het bedrijf vorm gegeven. Het bedrijf biedt een BBL-plek niveau 3. Bijkomend voordeel voor het bedrijf is dat ze de jongeren op kunnen leiden naar eigen visie en wensen. Jongeren leren de specifieke vaardigheden die het bedrijf vraagt.

In opdracht van Provincie Groningen, ROEZ, is eind 2005 gestart met ontwikkelen van een projectplan in het kader van Missie Visie document Eemsdelta. Bedrijven actief op het chemiepark Delfzijl, verwachten in de procesindustrie op (korte) termijn tekorten. Het CWI Delfzijl heeft jongeren met startkwalificatie niveau 2, die middels een screening / competentietest worden geselecteerd voor deelname aan het opscholingstraject. In samenwerking met het NPC/ Alfa en de bedrijven zal een competentiegerichte maatwerkopleiding worden ontwikkeld. Het project ligt momenteel stil vanwege de energiecrises.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met: 
Marjolein van Doorn: m.vandoorn@breuerinstitute.nl